AI – CÚ LỪA CỦA THẾ KỶ?

Chỉ trong một thời gian ngắn, từ khoá AI gần như trở thành từ khoá hot nhất trong ngành công nghệ và trong đời sống hằng ngày của chúng ta. Mọi thứ đơn giản là cho một câu lệnh, và ta có sẵn mọi thứ phơi bày ra trước mắt mình, mà không phải đi lùng sục thông tin chỗ này chỗ kia. Tổng hợp thông tin giùm tôi, giải bài toán cho tụi nhỏ, coi bói giùm xem cung mạng tốt không, code giùm tôi, thiết kế và viết cho tôi luôn đi. Bản năng của não là lười biếng khi đã có một giải pháp ổn thoả với nó, và AI dường như khắc sâu thêm bản năng này trong người chúng ta. Chẳng cần nhiều nỗ lực nữa, tất cả đã có sẵn đáp án và cách giải quyết. AI thật là một phát minh vĩ đại của nhân loại.

Công nghệ khiến cho cuộc sống trở nên đơn giản hơn, nhưng cái đơn giản này mang nhiều gánh nặng hơn là sự giải thoát. Đi đâu tôi cũng nghe những câu chuyện AI đã cướp mất công việc của nhiều người, và nhiều người khác thì luôn trong trạng thái nơm nớp, không biết khi nào mình sẽ bị thay thế. Rồi thì người ta lúc nào cũng FOMO, phải nhanh nhanh học tool này tool kia, không là sẽ bị lỗi thời, tụt lại phía sau. Đáng lẽ công nghệ được phát minh để chúng ta có thể tối ưu công sức làm việc và có nhiều thời gian hơn dành cho bản thân và gia đình, để cân bằng thời gian giữa công việc và những điều quan trọng khác trong cuộc sống. Vậy mà từ khi có AI, tôi chỉ thấy người ta điên cuồng lao vào nó, ngấu nghiến nó như thể nó là nguồn sống duy nhất, lợi dụng nó để cắt giảm nhân sự, để tối ưu hoá cái lợi nhuận mà người ta luôn mong mỏi phình to ra thêm thật nhiều mỗi năm, mà phình đến mức nào là đủ thì chẳng ai biết và chắc là chẳng ai mong nó dừng lại.

Rốt cuộc cái nghịch lý là, công nghệ ngày càng phát triển thì chúng ta phải ngày càng đuổi theo thật nhanh cái thứ do chính chúng ta tạo ra? Nhân loại này phải chạy nhanh đến chừng nào, mau đến lúc nao, thì mới thoả mãn cái tôi nông cạn, luôn nghĩ mình là bá chủ thiên hạ, mà thực sự thì chỉ cần một cơn cảm lạnh của tự nhiên thì mọi sự thật mới vỡ lỡ.

Cá nhân tôi không tin rằng AI có thể thay thế con người hoàn toàn, không bao giờ. Bạn có thể nhờ AI viết cho bạn một bài thơ, một cuốn tiểu thuyết, nhưng nó sẽ chỉ là một tổ hợp những dòng chữ vô hồn được tạo nên bởi thuật toán, sự tổng hợp và phân tích. Đơn giản vì AI không có QUÁ KHỨ và không sống một CUỘC ĐỜI như một con người, cả cái quá trình hỷ nộ ái ố mà chúng ta lớn lên theo từng năm tháng. AI không có CẢM XÚC, không thể hiểu được ngọt bùi cay đắng mà ta phải trải qua. Nó có thể có kịch bản giao tiếp tương ứng cho từng vấn đề, nhưng nó không có TRẢI NGHIỆM, vì vậy những gì AI nói, dù nghe qua có vẻ mùi tai, nhưng hoàn toàn trống rỗng và vô cảm. AI có thể đưa cho bạn một câu trả lời, nhưng nó không thể ra quyết định thay bạn được.  

Dù rằng người ta dùng AI như minh chứng hùng hồn cho việc con người lý trí và khoa học thế nào, ta không bao giờ có thể phủ nhận mình là một sinh vật sống chủ yếu nhờ cảm xúc, cảm tính và cảm nhận. Sự tương tác, kết nối giữa người và người không thể thay thế được bằng AI, vì chúng ta giao tiếp với giống loài của mình không chỉ bằng lời nói mà bằng rất nhiều cử chỉ phi ngôn ngữ, thứ chiếm vai trò chính trong giao tiếp. AI không bao giờ có thể an ủi và động viên bạn, như người mẹ hay người bạn được. Dù bạn có thành thục AI đến nhường nào, có thể phát triển nó xa đến đâu, bạn cũng chỉ quanh quẩn trong những bọt bóng xà phòng chỉ chực tan biến. Công nghệ là quan trọng, nhưng con người và tự nhiên, những thứ bằng da thịt, thứ chạm vào được, thứ có năng lượng và kết nối, quan trọng hơn tất thảy.

Câu hỏi sau cùng, theo tôi nghĩ, không phải là tool hay xu hướng AI nào bạn không được bỏ lỡ, mà là ta đang làm việc để phục vụ cho AI hay AI thật sự đang phục vụ cho ta?

I believe in human touch, as always!