HIỂU VỀ NUTRI-SCORE
Cách đây 2 năm, khi lần đầu đến châu Âu, mình rất bất ngờ khi phát hiện ra cái mác màu tên là Nutri-Score với các chữ cái ABCDE trên bao bì của nhiều sản phẩm. Khi ấy, Trang chỉ nghĩ đơn giản là mác mà càng tiến về chữ A thì sản phẩm sẽ tốt hơn sản phẩm có mác tiến về chữ E. Hiện tại, khi đã ở châu Âu 1 thời gian, mình bắt đầu tự tìm hiểu sâu hơn về quy định này. Bài viết này sẽ đúc kết một số điểm chính cần nhớ về Nutri-Score vì tài liệu về quy định này rất nhiều thông tin chi tiết mà sẽ rất tốn rất nhiều thời gian để có thể đọc và hiểu hết.
Nutri-Score là gì?
Nutri-Score hiểu đơn giản là một nhãn phụ, đánh giá sơ bộ điểm dinh dưỡng của một sản phẩm để người tiêu dùng có cơ sở lựa chọn sản phẩm tốt hơn cho sức khoẻ. Mục đích của Nutri-Score không phải để phân biệt sản phẩm tốt với sản phẩm kém, mà để phân biệt sản phẩm tốt hơn cho sức khoẻ với sản phẩm kém tốt hơn từ góc nhìn của dinh dưỡng.
Nutri-Score không bắt buộc, tuỳ vào nhu cầu của doanh nghiệp mà họ quyết định có tham gia vào quy trình đánh giá này cho sản phẩm của họ không. Nutri-Score được triển khai ở Pháp từ năm 2017 và hiện tại đã được 6 quốc gia khác tham gia (Bỉ, Tây Ban Nha, Đức, Hà Lan, Luxembourg, Thuỵ Sỹ) với hơn 15,000 nhãn hiệu sản phẩm đăng ký.
Nutri-Score đánh giá sản phẩm dựa trên tiêu chí gì?
Cách thức tính điểm của Nutri-Score để phân loại sản phẩm theo màu và điểm khá phức tạp. Vì vậy, ta chỉ cần hiểu nguyên tắc cơ bản như thế này:
Các sản phẩm được chia thành các nhóm: Thực phẩm nói chung (trong đó phân biệt rõ với nhóm phô mai và thịt đỏ); Chất béo động vật và thực vật, hạt; Đồ uống
Điểm được tính trên thông tin dinh dưỡng và thành phần của 100g hay 100ml sản phẩm
Điểm Nutri-Score = điểm N – điểm P
Điểm N: những thành phần không được ưu tiên có trong sản phẩm, lượng quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ gồm năng lượng (KJ), đường, muối, chất béo bão hoà, chất tạo ngọt không dinh dưỡng trong thức uống
Điểm P: những thành phần được ưu tiên có trong sản phẩm gồm chất đạm, xơ, trái cây, rau củ, đậu, hạt, dầu olive


Qua các bảng tính này, ta cũng hình dung được một sản phẩm nếu có điểm N quá cao thì việc có thêm điểm P cũng không thể nâng NutriScore lên được nhiều. Vd thực phẩm vốn nhiều đường sẵn như ngũ cốc ăn sáng chỉ được nhóm D hoặc E.
Một điểm mình thấy khá hay đó là về thành phần đường. Nutri-Score không khuyến khích doanh nghiệp sử dụng chất tạo ngọt thay thế cho đường vì quan ngại ảnh hưởng của việc lạm dụng các chất này trong đồ uống theo các nghiên cứu, thay vào đó thì nên giảm lượng đường hiện tại xuống. Ngoài ra, sản phẩm sữa có hương vị cũng chỉ được nhóm D hoặc E, hay thức uống từ sữa lên men cũng chỉ nhóm C hay E. Điều đó cho thấy sự phân biệt rõ giữa một sản phẩm nhiều đường hay ít đường.
Các sản phẩm không áp dụng Nutri-Score?
· Thực phẩm không chế biến, gia vị tự nhiên, muối, đường, trà, sing gum…
· Sản phẩm dinh dưỡng cho thể thao, sữa công thức, thực phẩm thay thế bữa ăn…
· Đồ uống có cồn (độ cồn > 1.2%)
Có nên chọn sản phẩm dựa trên Nutri-Score?
Tại sao lại không? Theo kinh nghiệm của mình, các sản phẩm điểm A, B luôn có thành phần tốt hơn các sản phẩm cùng loại điểm C trở xuống. Ví dụ, một sản phẩm bánh ngọt, nếu nhiều đường nhiều muối thì chỉ D, E, nhưng khi bớt đường, muối, không dùng dầu cọ, thêm hạt, xơ có thể là A, B rồi.
Về giá thành sản phẩm, có thể thấy giá của sản phẩm điểm cao sẽ hơi nhỉnh hơn sản phẩm điểm thấp nhưng mức chênh lệch theo mình là không quá nhiều. Bên cạnh đó, có Nutri-Score, mình thấy thời gian mua sắm của mình được tiết kiệm hơn.
Dù Nutri-Score khá lợi hại và hỗ trợ người tiêu dùng, mình vẫn khuyên các bạn luôn luôn đọc bao bì sản phẩm kỹ trước khi bỏ vô giỏ hàng cũng như hiểu nguyên tắc mua sắm lành mạnh là ưu tiên thực phẩm tươi sống, ít chế biến với thực phẩm chế biến sẵn hay siêu chế biến. Vì một sản phẩm siêu chế biến dù có cải tiến thế nào, chúng nó cũng chỉ cao nhất là điểm D thôi (vd: jambon, thịt nguội, bim bim…), dù là điểm D cũng tốt hơn E nhiều.

Tương lai của Nutri-Score
Hệ thống đánh giá của Nutri-Score luôn có sự cập nhật theo nghiên cứu khoa học mới nhất và thống nhất với hướng dẫn dinh dưỡng ở từng quốc gia. Lần cập nhật gần nhất là năm 2023, áp dụng ở Pháp từ 2025.
Mình có đọc một bài báo về Mathilde Touvier, một trong những người sáng lập Nutri-Score. Bà có mong muốn đánh thuế cao hơn với các sản phẩm điểm thấp và ít hơn với nhóm điểm cao, cũng là cách để thúc đẩy các doanh nghiệp tập trung danh mục sản phẩm tốt cho sức khoẻ người tiêu dùng và gây áp lực với các ngành công nghiệp tiêu dùng nhanh, không tốt cho sức khoẻ.
Vừa rồi cũng có bản kiến nghị lên Quốc hội kêu gọi việc áp dụng Nutri-Score cho tất cả các sản phẩm đang bán tại Pháp. Mình hiểu điều này chắc khó triển khai, nhưng nó là bước đi đúng đắn vì một môi trường sức khoẻ tốt hơn cho cộng đồng.
Nhóm của Mathilde Touvier cũng đang nghiên cứu mối liên hệ của thực phẩm siêu chế biến và nguy cơ các bệnh thời đại (ung thư, tiểu đường…) cũng như ảnh hưởng của các chất bảo quản và bao bì nhựa. Mình rất hy vọng một ngày nào đó sẽ có một các mác riêng dành cho nhóm sản phẩm siêu chế biến để bà con có nhận thức tốt hơn về ngành công nghiệp này.




Comments